سازه های آبی شوشتر

توسط Ava.
به روز رسانی شده 29 دی 1399 24
سازه های آبی شوشتر

سازه های آبی شوشتر در استان خوزستان و شهرستان شوشتر واقع شده است ، این شهر در دامنه ی کوههای زاگرس قرار دارد و دارای تاریخ و تمدنی کهن و پیشینه ای هزاران ساله است قدمت آن به دوران پارینه سنگی بر می گردد، در کتب تاریخی آمده است که پس از طوفان نوح اولین شهرهایی که پایه نهاده شدند شهرهای شوش و شوشتر بودند .مجاورت این شهر با رودخانه ی کارون و معبد چغازنبیل باعث شد که اولین تمدن های ایرانی در شوشتر شکل بگیرد ،این شهر تا اوایل دوره ی پهلوی مرکز استان خوزستان بود. از زمان ساخت سازه های آبی تا به امروز  به پایتخت سازه های آبی جهان شهرت دارد .

سازه های آبی شوشتر

قدمت سازه های آبی شوشتر و علت ساخت آن

ساخت این سازه به ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح و دوران هخامنشی بر می گردد که تا دوره ی ساسانیان ساخت آن ادامه داشته است و در سال ۲۰۰۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد . اولین سنگ این اثر تاریخی به دست کوروش کبیر بنا شده است دوران هخامنشی را میتوان نقطه اوج تمدن، هنر و علم ایرانیان دانست هخامنشیان در تاریخ حکومت خود یادگاری ها و بناهای ارزشمند و حیرت انگیزی برای ایران به جا گذاشتند که این اثر نیز یکی دیگر از افتخارات آن دوران می باشد.با توجه به علم مهندسی و ابزارآلات آن زمان یک پدیده ی عجیب محسوب میشود به مرور زمان بخش های مختلفی از جمله آسیاب ، کانال ، بند ، پل و تونل هدایت آب، با محاسبات دقیق زیست محیطی و حتی محاسبات خاص ریاضی به این سازه اضافه شد و بدین ترتیب بزرگترین موزه آب ایران شکل گرفت ، این دقت در ساخت برای اثبات مهندسی بودن طرح این بنا کافی است ساخت این سیستم و طرح مهندسی آن در حدود ۲۵۰۰ سال پیش حیرت انگیز است .

سازه های آبی شوشتر در دوره ی ساسانی و سلجوقی مورد بازسازی قرار گرفته اما متاسفانه در سال ۱۳۴۲ سیل آسیب بسیار جدی به آن وارد کرد با وجود آسیب های جدی که به بنا وارد شده اما هنوز هم یکی از مهمترین بخش های شهر شوشتر و ایران می باشد که از آن به عنوان اولین شهرک صنعتی جهان قبل از انقلاب صنعتی نیز یاد شده است. صرفه جویی در مصرف آب و تامین آب شرب و آب کشاورزی منطقه از علت های اصلی ساخت این سازه بوده است .

 

سد باستانی شوشتر

طراحی سازه های آبی

با توجه به اینکه ساخت چنین بنایی نیاز به دانش بالایی دارد ساخت این سازه با ابزار ساده باعث شده که این بنا را یکی از عجایب تاریخ بدانند .علت ماندگاری خوب سازه های آبی شوشتر حفره های است که مهندسان آن زمان، در دل سنگ ایجاد کردند ، وظیفه ی مهمی که این سازه ها بر عهده داشتند این بود که آب کارون را به سمت دیگری منحرف کنند و آن را پشت سدی بلند جمع کنند و در نهایت از حفره های ایجاد شده بر روی سنگ ها خارج شود ، با طراحی خاص این آب ابتدا از آسیاب های بادی عبور می کند و سپس وارد نهر و تونل می شود در آخر به صورت آبشاری زیبا وارد حوضچه ای کوچک می شود و آب مصارف کشاورزی و شرب مردم اهالی را تامین میکند. ساختار این سازه های آبی نشان دهنده ی این است که ایرانیان از ۵۰۰ سال قبل از میلاد به صرفه جویی در مصرف آب اهمیت میدانند. سازه های آبی شوشتر از بخش های مختلفی ساخته شده که با نظم و هماهنگی خاصی در کنار هم قرار گرفته اند. در این مطلب مهمترین قسمت های این سازه را به شما معرفی می کنیم 

 

دیدنی های شوشتر

پل بند گرگر

همه چیز از این پل شروع شده است و آن را برای ایجاد اختلاف سطح آب ساخته اند که آب را به درون کانالها هدایت کنند و بخشی از این آب به آسیاب ها میرود و بخش دیگر به حوضچه ی محوطه میریزد‌.

بند برج عیار

این بند در دوره ی ساسانی بر روی رود گرگر برای منحرف کردن مسیر آب ساخته شده است.برخی معتقدند برج عیار نام ظرفی است که در گذشته زنان برای نگهداری زیورآلات استفاده میکردند و چون این بند از ذخیره ی طلای یک زن ساخته شده نام آنرا برج عیار گذاشتند.

بند میزان

این بند به دستور اردشیر بابکان در دوره ی ساسانیان برای تقسیم کردن رود کارون به دو قسمت احداث شد ، با این تقسیم دو رودخانه ی شطیط و گرگر به وجود آمد .

 

دیدنی های سازه های آبی شوشتر

رود دست ساز گرگر

با تقسیم رود کارون به دو قسمت بخشی از آب کارون به این رود دست ساز وارد می شود ،این رودخانه تنها رود دستکند ایران است که بیش از ۴۰ کیلومتر طول دارد.

پل بند لشکر

در دوره ساسانیان برای دسترسی شوشتر به برخی آبادی ها این پل ساخته شد در ساخت آن از ماسه سنگ ، خاک و انواع ملات استفاده شده به همین علت از استحکام خوبی برخوردار است و تا امروز به خوبی باقی مانده است .

بند قیر 

رود گرگر و رود شطیط را بهم وصل میکند و رود کارون دوباره ساخته می شود ، این بند هنوز هم پا برجا مانده است.

بند شرابدار

این بند از سنگ ساخته شده و از آب آن برای آبیاری باغ های انگور استفاده می شود به همین به بند شرابدار معروف است.

بند ماهی بازان

وظیفه ی اصلی این بند بالا آوردن سطح آب بوده اما برای صید ماهی نیز استفاده می شده متاسفانه آسیب زیادی به آن وارد شده و تنها دو دیوار از آن باقی مانده است .

دیدنی های شوشتر و سد باستانی آن

پلکان

پله های دست ساز که سازه های آبی را به منطقه ی مسکونی وصل میکند ، قدمت این پلکان به ۴۰۰۰ سال قبل بر می گردد .

آسیاب های آبی

این آسیاب ها با نیروی آب به حرکت در می آیند و برای تولید آرد از آنها استفاده می شده ، سازه های آبی شوشتر حدود ۴۰ آسیاب داشته که متاسفانه نیمی از آنها از بین رفتند، این بخش از دیدنی ترین و جالبترین قسمت های سازه می باشد .

سازه های آبی شوشتر و بازدید از آن

برج کلاه فرنگی

در زمان شاپور ساسانی برای نظارت بر کار کارگران به عنوان دیده بانی این برج بر روی بلندی ساخته شد ، که بخش زیادی از آن تخریب شده .

کانال داریون

این کانال دستکند وظیفه ی آبرسانی از شمال به جنوب شهر و آبیاری دشت میان‌آب شوشتر را برعهده دارد ساخته ی داریوش بزرگ است به همین دلیل به آن داریون یا دارا گفته می شود .

پل بند شادروان

این پل عریض ترین پل سازه های آبی شوشتر بوده و مسیری برای عبور و مرور ایجاد کرده ، در زمان شاپور ساخته شده و بقایای آن در کنار کارون وجود دارد .

سیکا

سیکا بخش های از کانال های بند میزان است که عبور آب را راحتتر میکند و نیز معبری باصفا و محلی مناسب برای استراحت ایجاد کرده است، لازم به ذکر است که این بخش های سازه های آبی شوشتر نیز در میراث جهانی یونسکو ثبت شده اند.

نوشته شده توسط Ava.

امتیاز 4.65از 5 (20 رای)

آخرین مقالات

نظرات کاربران

leyla ghasemy
در تاریخ: 02:42:19 1399/10/27

سلام و شب بخیر خدمت دوستان عزیز سفربانکی. مقاله مفیدی بود و توضیح روانی درمورد بند ها و قسمت های مختلف این سازه های آبی داده شده. سازه های آبی شوشتر جدا از اینکه معماری و بنای خاص و جالب داره خیلی هوشمندانه مهندسی و طراحی و در نهایت ساخته شده. خیلی جالبه که اون دوران بدون کم ترین امکانات با حساب کتاب و متشکل از قسمت های مختلف ساخته شده و نیاز مردم آب مردم رو تامین کرده.شامل پلکان ها و بنده های مختلف که هر کدوم به یه کاری میان.

راضیه
در تاریخ: 13:38:22 1399/10/2

سلام و خسته نباشید سازه‌های آبی شوشتر در استان خوزستان را شاید همه شما دیده باشید و یا اسم آن را شنیده باشید سازه های بسیار زیبا که با مهندسی خیلی خاصی ساخته شده است و در جهان نمونه آن وجود ندارند. هنگام ساخته شدن سازه های شوشتر یک برج وجود دارد به نام برج کلاه‌فرنگی که در زمان شاپور ساسانی برای نظارت بر کاری کارگران ساخته شده است. اگر به خوزستان سفر کردید حتماً به شهر شوشتر بروید علاوه بر این سازه‌های آبی که بسیار جذاب هستند جاذبه‌های دیگری هم این شهر دارد که شما را مجذوب خود می‌کند و ممنون از این مقاله بسیار خوبتان.

راضیه
در تاریخ: 11:59:36 1399/9/17

سلام سازه های آبی شوشتر دارای تاریخی کهن و قدمت زیادی است شوشتر به پایتخت سازه های آبی جهان مشهور است . قدمت این سازه‌ها به ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح برمی گردد ساخت همچین بنایی با همچین سیستم و طرح مهندسی شده در ۲۵۰۰ سال پیش واقعاً حیرت انگیز است این سازه دانش زیادی می خواهد ولی آن را با ابزارهای ساده ساختن برای همین یکی از عجایب تاریخ است اگر به خوزستان سفر کردید حتماً به شوشتر بروید و از این سازه ها نیز دیدن کنید و مطمئن باشید که بسیار حیرت انگیز د و به شما خوش می گذرد عکس از این سازه های زیبا یادتان نرود.

Fatinaz
در تاریخ: 15:11:52 1399/8/27

سلام دوستان گرامی این سازه های زیبا منو به این فکر وا می داره که اجداد ما و ایرانی های باستان چقدر مهندس و تحصیل کرده بوده اند که راه آب رو چنین زیبا طراحی و مهندسی کردند واقعا جای تامل و تفکر داره موقعی که سیل اومد این اه اب ها به زیبایی سیل رو بع داخل این رود روانه میکرده اند توی تخت جمشید هم کانال هایی زیر زمینی این کارو میکرده واقعا الان یه سیل رو نمیتونن مدیریت کنن قدیم خیلی باهاش بودن .

ریحان
در تاریخ: 20:09:45 1399/8/26

با سلام به تمام دوستان سفربانکی عزیز امیدوارم حالتون خوب و عالی باشه با تشکر از نویسنده این مقاله خوب و عالی که در اختیار ما گذاشته شده سازه های ابی شوشتر در استان خوزستان است که بسیار بسیار زیبا و قشنگ هستش که من به شخصه خیلی دوست دارم به استان خوزش تان سفر کنم و از این مکان زیبا دیدن کنم به شما دوستان سفربانکی عزیز هم پیشنهاد میکنم حتما به این مکان زیبا بروید و دیدن کنید

نمایش بیشتر

ثبت نظر جدید