مسجد جامع کبیر نی ریز

توسط raha
به روز رسانی شده 29 دی 1399 17
مسجد جامع کبیر نی ریز

نی ریز شهری باستانی در شرق استان فارس است که چند مسجد جامع دارد که دیدنشان را نباید از دست داد.  شهرستان نی ریز با سابقه تاریخی در استان فارس دارای آثار با ارزش و قابل توجه از زمان های مختلف تاریخی به خصوص ساختمان های مذهبی از قرن های نخستین  ورود اسلام است. مسجد جامع کبیر نی ریز از جمله بناهای با ارزش است که یکی از قدیمی ترین مساجد ایران محسوب میشود. این مسجد با الهام از معماری ساسانی و نقشه ای تک ایوانی ساخته شده و در ردیف آثار برجسته از سیر تکامل هنر و تزئینات معماری ایران قرار گرفته است.

مسجد جامع کبیر نی ریز

یکی از قدیمی ترین مساجد ایران

یکی از قدیمی ترین مساجد ایران و به اعتقاد بعضی آتشکده های زرتشتیان مسجد جامع کبیر نی ریز بوده که در دوره ی اسلامی به مسجد تبدیل شده است ،ایوان های باقی مانده از این مسجد  به معماری ساسانیان ساخته شده  ایوان اصلی این مسجد در سال ۳۴۰ هجری قمری بنا  شده است. در این مسجد محرابی  زیبا و هنرمندانه با گچبری های برجسته از نقوش هندسی  گل و گیاه و آیاتی از قران مجید در ایوان اصلی مسجد ساخته شده و کتیبه ای به نام معصومین در حاشیه محراب قرار دارد

مسجد جامع نیریز از دیدنی های کویر

سه کتیبه روی سر در مسجد قرار دارد که  اولین کتیبه  در زمان شاه سلیمان صفوی اول  و دومین کتیبه  در زمان سلطنت زین العابدین نی ریزی  و سومین کتیبه مربوط به مرمت مسجد در زمان  ناصری بوده است. مسجد جامع کبیر نی ریز در نهم مرداد ماه سال ۱۳۱۲ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت. مقدسی در احسن التقاسیم در نیمه اول سده چهارم هجری قمری در معرفی نی ریز از مسجدی در کنار بازار یاد کرده و گفته است: ونیریز کبیره الجامع الی الجانب السوق  و منظور از جامع الکبیر  مسجد جامع کبیر کنونی است. مهم ترین تحقیق در مورد این مسجد توسط اندر گدار در اوایل سده بیستم میلادی قرار گرفته و با عنوان مسجد جامع نیریز به زبان فرانسوی در آثار ایران به ثبت رسیده است.

درخت سرو ۱۱۰۰ ساله

از دیگر نکات جالب این مسجد درخت سرو ۱۱۰۰ ساله ای است که شاید کمتر مورد توجه قرار گرفته باشد اما قدمتی بسیار دارد و متاسفانه گفته میشود که این سرو کج شده است همچنین  برخی از دیوار های مسجد دچار شکاف هایی شده که موجب  نگرانی  مردم متدین شهرستان نیریزاست۰تاریخ ۳۶۳ مربوط به تعمیراتی هست که در دوره ی عضدالدوله دیلمی در مسجد مزکور انجام شده وتاریخ ۴۶۰ مربوط میشود به تعمیرات دوره سلجوقیان دوره سلطنت الب ارسلان سلجوقی. سال ۵۶۰ به تعمیرات دوره ی خارزمشاهیان و دوره ی سلطنت سلطان ایل ارسلان خارزمشاهی مربوط میشود.تاریخ تغیرات و تعمیرات مسجد در سر در ورودی مسجد و قدیمی ترین تاریخ ها در محراب ایوان به چشم میخورد وقدیمی ترین تاریخ که میتوان در مسجد جامع کبیر نی ریز دید سال ۳۶۳ سال محراب ایوان جنوبی است. ولی ممکن است تاریخ قدیمی تری وجود داشته باشد که از میان رفته باشد. همان طور که اشاره شد یکی از اصلی ترین قسمت های این مسجد تک ایوان اصلی آن است که میتوان آن را اولین مسجد تک ایوانی دانست که در سبک خراسانی بنا شده البته این ایوان در قدیم قسمت اصلی مسجد بوده و بعدها قسمت های دیگری به آن اضافه شده است.این ایوان به صورت ناودانی ممتدی است رو به قبله که انتهای جنوبی آن کاملا بسته شده و محراب درآن جای گرفته است. ساخت ایوان مربوط به عصر سلجوقیان است و بنا به نظر برخی کارشناسان معماری به صورت ساسانی بنا شده است.

مسجد جامع

اندره گدار در کتاب آثار ایران ساخت این ایوان را در متعلق به اواسط قرن چهارم هجری میداند. در گذشته بر هر یک از ضلع های این ایوان پنج طاق نمای گود وجود داشته است که امروزه این شکل را از دست داده وپشت تکیه گاه های ایوان بخش هایی به رنگ سیاه دیده میشود که پایه های پشتیبان این بنا میباشد. ضلع شمالی ایوان کاملا باز است و روبه روی آن حیاط مسجد است. ضلع های شرقی همان طور غربی از هر طرف به واسطه ی پنج طاق محرابی به هم  متصل هستند. همچنین در گوشه شمالی این بنا مناره ای که احتمالا به همان ساخت اولیه مربوط میشود قرار دارد که سادگی و استحکام خاصی دارد.

مسجد جامع

با توجه به فرسودگی  دیوار ضلع غربی مسجد جامع کبیر با پیگیری اداره ی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نی ریزدر تاریخ دی ۱۳۹۸ از سوی شهرداری این شهر اعتباری افزون بر ۲۰۰ میلیون ریال برای مرمت آن تخصیص داده شده است.  شهرستان نی ریز یکی از کهن ترین شهرستان های استان فارس میباشد که در فاصله ای حدود ۲۳۰ کیلومتری شرق شیراز با مردمانی خون گرم  واقع شده است.

نوشته شده توسط raha

امتیاز 4.00از 5 (2 رای)

آخرین مقالات

نظرات کاربران

امین محمد
در تاریخ: 17:02:01 1399/10/3

سلام و درود بی پایان به همراهان سایت سفربانک مسجد جامع کبیر نی ریز یکی از مکان های تاریخی و دیدنی شیراز این مسجد با توجه به معماری ساسانی و نقشه های تک ایوانی ساخته شده است و یکی از قدیمی ترین مساجد ایران است در این مسجد محرابی زیبا و هنرمندانه با گچ بری های برجسته وجود دارد که نقش های هندسی گل و گیاه و آیاتی از قرآن بر روی اون قرار دارد نکته بسیار جالب دیگر این است که در کنار این مسجد یک درخت سرو ۱۱۰۰ سال وجود دارد اما متاسفانه این صرف کد شده است اگر به شیراز سفر کردید حتماً از این مکان تاریخی دیدن کنید که به نظرم جالب است.

راضیه
در تاریخ: 17:08:38 1399/9/16

باسلام نی ریز یک شهری باستانی در آستانه فارس که چند مسجد جامع دارد که اگر به آنجا سفر کرده اید حتما از آنها دیدن کنید .مسجد جامع کبیر نی‌ریز یکی از قدیمی ترین مسجد های ایرانی به حساب می آید به اعتقاد خیلی ها آتشکده های زرتشتیان بوده است که در دوره اسلامی به مسجد تبدیل شده است این مسجد در لیست آثار ملی ایران قرار گرفته است نکته بسیار جالب این است که در این مسجد درخت سربی وجود دارد که ۱۳۰۰ سال است اما متاسفانه کرد شده و ممکن دیوارهای مسجد را خراب کند که این باعث نگرانی مردم آنجاست اگر به استان فارس سفر کرده از این جاذبه زیبا دیدن کنید ممنون از مقاله خوبتان‌

مریم طاهری
در تاریخ: 23:43:39 1399/9/1

سلام عزیزم واقعا تشکروخسته نباشید بخاطر مقاله کامل وجامع اطلاعات بسیارخوبی ازاین مسجد زیباوگرفتم وخیلی دوست دارم حتما درسفرهای بعدی که به نی ریز دارم حتما ازین مسجد دیدن کنم کلا مساجد قدیم بافت وصحن آجرها حس حال عجیبی به من میدن وبسبارعلاقه مندم به نوع معمارزیباوگچ بری های که فقط مختص به ما ایرانیان هست که باجون ودل کارمیکردن خیلی جالب بود.چقد عالیه که یکی ازقدیمی ترین مساجد انقدرمحکم وعالی ساخته شده که بعدازاینهمه سال هنوزم بصورت عالی پابرجاس احسنت

Fatinaz
در تاریخ: 10:45:15 1399/8/26

سلام خسته نباشی دوست عزیز بخاطر مقاله زیبایت من علاقه زیادی به اثار تاریخی و تاریخ علاقه زیادی دارم و از مقاله های تاریخی لذت میبرم زیرا از پیشینه ای که قبلا داشته ایم با خبر میشیم و می فهمیمم که اجداد ما چه چیزای برای ما باقی گذاشته اند و چه بسا که ما چگونه از این اثار ارزشمند چگونه استفاده کنیم و نگه داری کنیم متاسفانه اثار تاریخی زیادی دیدم که با بی توجهی از بین رفته.....

ریحان
در تاریخ: 20:36:40 1399/8/25

با سلام به تمامی دوستان سفربانکی عزیز استان فارس یک مکان بسیار بسیار زیبا است که جاهای دیدنی زیادی دارد که در سفر به این استان نباید دیدن ان را فراموش کنید یکی از این مکان های زیبا مسجد جامع کبیر نی ریز است من خیلی دوست دارم که بیماری کرونا هرچه زود تر بره و بتوانم به استان فارس سفر کنم و از این مسجد زیبا دیدن کنم و از سفر خودلذت ببرم پیشنهاد میکنم اگر به استان فارس سفر کردید دیدن از این مسجد را ازدست ندهید

نمایش بیشتر

ثبت نظر جدید