قنات قصبه گناباد با قدمت 2500 ساله

توسط تبسم
به روز رسانی شده 23 دی 1399 27
قنات قصبه گناباد با قدمت 2500 ساله

برای پیدا کردن عمیق ترین و پر آب ترین قنات جهان نیاز نیست به دورترین نقاط دنیا سفر کنید بلکه کافی است به شهرستان گناباد در استان خراسان رضوی سفر کنید تا با قناتی شگفت انگیز و پر رمز و راز به نام قنات قصبه رو به رو شوید ، قناتی عجیب و غیر قابل باور از اینکه ساخته ی دست انسان باشد از این رو حدس و گمانهای بسیاری در مورد ساخت این قنات زده شده که تا کنون کسی از صحت این گمانها اطمینان حاصل نکرده است.

قنات های ایران قنات قصبه

ساخت قنات قصبه کار چه کسانی بوده است؟

اکثر مردم بر این باورند که ساخت چنین قناتی از دست انسان بر نمی آید و ساخت آن را به اجنه و دیوها نسبت می دهند و معتقدند که نیروهایی فراتر از بشر برای ساخت این قنات لازم بوده.

شخصی در مورد ساخت این قنات تحقیقات فراوانی کرده و به این نتیجه رسیده که یکی از پادشاهان قدیم ایران برای کفاره ی گناهی بزرگ دستور ساخت این قنات را داده ، بنابراین با وجود این اختلاف نظرها در مورد سارنده ی قنات و علت ساخت آن نمیتوان اظهار نظر قطعی کرد. 
اما در مورد قدمت این قنات با توجه به سفالهای کشف شده در قنات و بررسی های باستان شناسی قدمت آن را به دوران هخامنشیان نسبت می دهند، قدمت و اهمیت این قنات باستانی در حدی بالا می باشد که در بسیاری از کتب قدیمی اشاراتی به این قنات شده مثلا در سفرنامه ی ناصر خسرو قبادیانی از این قنات نام برده شده و زمان ساخت آنرا به دوران پادشاهی کیخسرو نسبت داده است!.
پژوهشگری فرانسوی نیز در مورد قنات تحقیقاتی کرده و در کتاب خود با تعریف و تمجیدات خاصی از این قنات نام برده و از آن به عنوان بنایی عجیب و مهندسی ساز یاد کرده است و با توجه به ساخت اصولی قنات در سالیان گذشته امری ناممکن بوده و دخالت نیروهای ما فوق بشریت را در ساخت آن دخیل می داند. شاید با دانستن ویژگی های این قنات هر کسی به ساخت آن توسط آدمیزاد در 2500 سال پیش، شک کند! 

قنات های ایران در کویر

ساخت قناتی به طول 33 کیلومتر و چاه های متعدد به تعداد 472 عدد که عمق بزرگترین آنها( مادر چاه ) به 300 متر می رسد و حجم آن بالغ بر 73 میلیون متر مکعب می باشد، عجیب و بسیار راز آلود است و این سازه را به یکی از عجایب تاریخ تمدن بشری و شگفت آورترین سازه‌های ایران تبدیل کرده و حفاری آن جز مشقت بارترین تلاش های بشری در عهد کهن بوده است.
این سازه به دلیل همین ویژگی های خاص و ویژه در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

قنات گناباد

 اصول ساخت قناتها

برای حفر قنات ابتدا چاهی عمودی حفر می کنند وقتی به عمق خاصی رسید با ایجاد زاویه ای قائم در کف آن، حفاری را به صورت افقی ادامه می‌دهند این مسیر به عمق چاه عمودی بستگی دارد و اگر این چاه چندین متر عمق داشته باشد چاه افقی باید به اندازه ی چندین کیلومتر کنده شود، با تبدیل چاه عمودی به افقی آب از دل سفره های زیر زمینی به سطح زمین جریان می یابد.

ویژگی قنات قصبه

این قنات سه ورودی دارد که یکی از آنها خشک شده اما یک ورودی بازسازی شده که دهانه قنات است با ورود به آن تقریبا بعد از 700 متر به قنات می رسید در بین این دو ورودی، یک ورودی دیگر نیز وجود دارد و در این بخش آب قنات بعد از گذر از اعماق 300 متری تغییر مسیر می دهد و وارد تونل می شود.
پله های زیادی برای ورود به دالانها وجود دارد؛ البته تنها 40 درصد از این دالانها قابل دسترسی هستند، با رفتن به این قسمت، با مجموعه ای از دالانهای تو درتو روبه رو می شویم رشته ی اصلی این دالانها، بالغ بر 131 هزار متر طول  داشته و قصبه نام دارد .
472 چاه با فاصله هایی در حدود 50 متر از یکدیگر حفر شده اند و عمق های متفاوتی دارند برخی با عمق کم و برخی دیگر عمقی چند صد متری دارند که در این میان مادر چاه با عمق 300 متر دو شاخه ی اصلی و پنج شاخه ی فرعی دارد و آبدهی آن به 150 لیتر در ثانیه می رسد و به این ترتیب عنوان پر آب ترین قنات جهان را به خود اختصاص داده است. بر روی برخی از این چاهها چرخهایی برای بیرون کشیدن خاک از زیر زمین وجود دارند.

قنات های کویر

نبوغ حفر چاه در ساره این قنات به اوج رسیده و مشخص نیست با چه محاسباتی اینگونه دقیق آب را از اعماق زمین به سطح آن رساندند؛ حفر چنین قناتی با چاه‌هایی به این عمق، با امکانات محدود و ابتدایی آن زمان حیرت انگیز است.
طبق گفته ی کارشناسان، در زمان حفر قنات هنگام حفاری در زیر زمین به کوههایی مانند کوههای روی زمین برخورد می‌کنیم که حفاری را بسیار دشوار و مشقت بار می کند در حفر این چاهها نیز به این کوهها برخورد کردند، به طوری هنوز هم در محیط اطراف برخی چاهها سنگ ریزه هایی وجود دارد که حاصل از حفر این چاهها بوده اند و گواه روشنی از دشواری حفر چاه هستند.

قنات قصبه بعد از گذشت سالیان طولانی کار خود را به درستی انجام می‌دهد و آب شهر را تامین می‌کند اما روزگاری آب قنات چندین برابر زمان حال بود و بخشی از آن در چاهی ریخته می شد، پس از عبور از دالانهای زیر زمینی دوباره به سطح زمین می رسید و باعث به جریان افتادن زندگی در دل کویر شده بود، جاری بودن دائمی آب در تمامی فصول سال در شهر کویری گناباد مدیون این قنات باستانی است.

قطعا تمام ایرانیان به این سازه‌ی عظیم و حیرت انگیز آبی به جا مانده از تاریخ کهن این سرزمین افتخار می‌کنند.

قنات گناباد

قنات قصبه کجاست ؟

 این قنات سالانه گردشگران زیادی را راهی سفر به سمت استان خراسان رضوی و شهرستان گناباد می‌کند که در بخش مرکزی این شهر و در خیابان ناصر خسرو به این قنات می رسند . 
 باید توجه داشت بازدید از قنات برای افراد ناتوان و سالمندان به علت وجود پله های زیاد، دشوار خواهد بود . چراغ قوه یا هد چراغدار از ملزومات این سفر می‌باشد.

نوشته شده توسط تبسم

امتیاز 4.67از 5 (12 رای)

آخرین مقالات

نظرات کاربران

مرضیه کریمیان
در تاریخ: 23:35:48 1400/2/14

این قنات فوق العاده است. خیلی عجیبه. من که فکر میکنم تاثیر انسان و طبیعت با هم و همزمان بوده. کاش که بتونیم بیشتر اینجاها رو بشناسیم و ببینیم. اگر از نزدیک هم نتونیم لااقل مستندها و فیلم های بیشتری راجع بهشون ساخته بشه تا بتونیم آشنا بشیم. در هر صورت عالیه. عالی.

محمدعلی شنوایی
در تاریخ: 19:12:16 1399/11/19

قنات‌ها نیز قنات یکی از سازه‌های شگفت‌آور ایران است که توسط اجداد ما ساخته شده‌اند، در شهرهای کویری به علت کمبود آب اجداد ما از کیلومترها مسافت از زیر زمین با حفر چاه و تونل های متعدد، آب را به روستاهای مورد نظر می رساندند باتوجه به حجم قنات‌ها و فعالیت‌هایی که روی این قنات‌ها انجام شده است انسان شگفت زده میشود که چگونه بدون ابزار و فناوری امروز این سازه ها ساخته شده است، در این مقاله به خوبی قنات گناباد و عظمت آن توضیح داده شده است، ما باید به نبوغ و خلاقیت اجدادمان افتخار کنیم

leyla ghasemy
در تاریخ: 01:52:30 1399/10/23

سلام و خسته نباشید خدمت دوستان عزیز سفربانکی.لحظه اتون به خیر و خوشی. خیلی ممنون‌.مقاله مفیدی بود و اطلاعات خلاصه و مفیدی درمورد این قنات و در کل قنات ها و احداثشون بدست آوردیم. درمورد پیشینه و تاریخچه ی ساخت قنات قصبه بنظرم هر دو نظر تا حدودی میتونن واقعی باشن‌.هرچند بنظر عده ای خرافات باشن.چون واقعا ساخت همچین قناتی تو برهه ای از تاریخ که امکاناتی آنچنانی وجود نداشت کمی شک برانگیزه.البته اگه اون پادشاه برای کفاره گناهان این قنات رو احداث کرده باشه کار درستی کرده و مطمئنا ثوابش نیرسه.اینکه تو بیابون تو تمامی فصول آب منطقه و مردمش تامین باشه کار بزرگی کرده.😄 و خیلی جالبه که افراد خارجی و فرانسوی بیشتر از خودمون درمورد مکان های گردشگری و تاریخی مون تحقیق میکنن.  کاش ما هم همینقدر مشتاق باشیم و درمورد مناطق گردشگری مون کار کنیم .

زینب وطن دوست
در تاریخ: 19:59:20 1399/9/25

باعرض سلام وتشکرخدمت نویسنده محترم مقاله.اینکه به معرفی مکان های مختلف در ایران زیبا می پردازید سپاسگزارم.نکته جالب این مقاله در مورد نحوه ساخت این قنات است.قناتی به این عظمت که حتی درمورد ساختش توسط انسان،آدنی را به شک مس اندازد به گونه ای که این کار را به اجنه نسبت می دهند.ویا حتی اینکه پادشاهی برای کفاره گناهانش دستور به ساختن قناتی به این عظمت داده است.

امین محمد
در تاریخ: 16:39:51 1399/9/16

با سلام و درود بی پایان می خواهید عمیق‌ترین و پرآب‌ترین قنات جهان را ببینید نیاز نیست به دورترین نقطه ی دنیا سفر کنید بلکه همین که به شهر گناباد بروید می توانید قنات قصبه را ببینید بسیاری از مردم می گویند ساخت چنین قنات از دست انسان بر نمی‌آید و اجنه و دیو ها آن را ساختند قناتی به طول ۳۳ کیلومتر و چاه های متعدد به تعداد ۴۷۲ عدد بسیار عجیب و رازآلود است این سازه به خاطر ویژگی خاصی که دارد در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است من خودم به شخصه با این قنات آشنا نبودم و در سفر به مشهد حتما از آنجا دیدن می کنم ممنون از مقاله های خوبتان

نمایش بیشتر

ثبت نظر جدید