معمای مجسمه ابولهول چیست؟

معمای مجسمه ابولهول چیست؟

ابولهول غول افسانه ای (به انگلیسی sphinx یا sphynx با تلفظ اِسفنکس) یک مجسمه غول پیکر  4500 ساله از جنس سنگ است که در نزدیکی بزرگترین هرم از اهرام مصر (اهرام ثلاثه) در جیزه مصر واقع شده است. این مجسمه غولپیکر با ابعاد 240 فوت (73 متر) طول و 66 فوت (20 متر) ارتفاع، یکی از بزرگترین بناهای تاریخی جهان است. همچنین یکی از شناخته شده ترین یادگارهای مصریان باستان است، اگرچه در مورد ریشه و تاریخ ساخت این بنای عظیم حرف و حدیث بسیار است.

 اسرار مجسمه ابوالهول

 ابولهول کیست؟

 ابوالهول موجودی است با بدن شیر و سر انسان، با برخی تغییرات کوچک در جزییات، این شخصیت برجسته اساطیری در افسانه های مصر، آسیا و یونان وجود دارد.

 در مصر باستان، ابولهول یک نگهبان روحانی بود و بیشتر اوقات به عنوان یک مرد سرپوش به سبک فرعونیان به تصویر کشیده و به عنوان ابوالهول بزرگ شناخته می شد.   چهره این موجود غالباً در ساختمان های مقبره و معبد قرار می گرفت. به عنوان مثال، به اصطلاح "کوچه ابوالهول" در مصر یک خیابان دو مایلی است که معابد لوکسور و کارناک را به هم متصل می کند و با مجسمه های مشابه پوشیده شده است.

 مجسمه های مشابه‌ای با شباهت به فرعونیان مونث نیز وجود دارد، مانند مجسمه ابوالهول در موزه هنر متروپولیتن در نیویورک و مجسمه بزرگ در معبد رامسید در ممفیس مصر.

 ابوالهول حدود قرن پانزدهم تا شانزدهم میلادی از فرهنگ مصریان باستان به فرهنگ آسیا و یونان وارد شده است. در مقایسه با مدل مصری، ابوالهول آسیایی دارای بال های عقاب بود، اغلب زن بود و غالباً با یک پنجه بلند شده در تصویر، روی پاهای خود نشسته بود.

 در روایات یونانی نیز ابوالهول دارای بال و دم مار بوده است و همه رهگذرانی را که قادر به پاسخ دادن به معمای او نیستند، بلعیده است.

مجسمه ابولهول مصر

 ابوالهول چند ساله است؟

 رایج ترین و مورد قبول ترین نظریه درباره تندیس بزرگ نشان می دهد که این مجسمه برای فرعون خفرع ساخته شده است (حدود 2603-2578 پیش از میلاد).

متون سلسله مراتبی حاکی از آن است که پدر خفرع، فرعون خوفو، قدیمی ترین و بزرگترین هرم از اهرام ثلاثه یعنی هرم بزرگ جیزه را ساخته است. وی وقتی به مقام فرعونی نائل شد، هرم خود را در کنار پدرش ساخت.  هرچند که هرم خفرع 10 پا کوتاهتر از هرم بزرگ است، اما بسیار تجملی تر و زیباتر ساخته شده است که شامل تندیس بزرگ و مجسمه های دیگر است.

 بقایای رنگدانه های قرمز در چهره ابولهول نشان می دهد که این مجسمه ممکن است نقاشی شده باشد.

 با توجه به شیوه چینش اهرام ثلاثه و این مجسمه غولپیکر، برخی از محققان معتقدند که شاید یک هدف آسمانی برای مجسمه بزرگ و معبد وجود داشته باشد، یعنی در اصل این مجموعه به شکلی خاص برای زنده کردن روح فرعون (خفرع) و دیگر خدایان با استفاده از توان خورشید بنا شده اند!

درباره مجسمه ابوالهول چه میدانید

 فرعون خفرع

 شواهد زیادی وجود دارد که این تندیس بزرگ را به فرعون خفرع و مجموعه معابد وی ربط می دهد.

 از جهات بسیاری، سر و صورت مجسمه به طرز حیرت انگیزی شبیه به یک مجسمه بزرگ از خوفر است که باستان شناس فرانسوی اگوست ماریته در خرابه های یک بنای قدیم واقع در مجاورت همین مجسمه در اواسط دهه 1800 پیدا کرد.

 محققان تخمین می زنند که حدود ۳ سال زمان و ۱۰۰ نفر کارگر نیاز بوده تا سنگ ابولهول بزرگ از یک توده سنگ آهکی تراشیده شود. اما شواهدی وجود دارد که نشان می دهد که این کارگران ممکن است ناگهان قبل از اتمام کامل مجسمه و مجموعه معابد کنار کشیده و به بهانه های مختلف از ادامه کار سر باز زده باشند!

مجسمه ابولهول کجاست

نظریه های مورخان در خصوص مجسمه ابوالهول

 با گذشت سالها، محققان نظریه‌های دیگری را در مورد ریشه‌های مجسمه ارائه كرده اند، گرچه بیشتر آنها توسط باستان شناسان رد می شوند.

 برخی از تئوری ها نشان می دهند که چهره تندیس در واقع به خوفو شباهت دارد و بنابراین، خوفو این سازه را ساخته است. از طرف دیگر گفته می شود، فرعون دزدفر - برادر بزرگتر خوفر و فرزند دیگر خوفو - در بزرگداشت پدرشان این تندیس بزرگ را ساخته است.

 نظریه های دیگر معتقدند بر اساس سبک نوارها روی پارچه سرپوش ابولهول، این مجسمه آمنهوتپ دوم (حدود سال 1929 تا 1895 پیش از میلاد) را به تصویر می کشد.

 برخی دانشمندان همچنین براساس سن بالقوه جاده منتهی به مجسمه و یا الگوهای مختلف فرسایش سنگ مجسمه معتقدند که ابوالهول بزرگ بسیار مسن تر از آنچه که اعتقاد دارند می باشد.

 معمای ابوالهول

 اینکه چرا مصری‌ها در زمان ساخت مجسمه آن را ابوالهول بزرگ نامیدند یک معمای حل نشده است زیرا کلمه ابوالهول از اساطیر یونانی حدود 2000 سال پس از ساخت مجسمه سرچشمه می گیرد!

 در هر صورت این مجسمه در انتهای عصر قدیم پادشاهی شروع به محو شدن در پس زمینه بیابانی می کند، که در آن زمان برای قرن ها نادیده گرفته می شد.

 کتیبه‌هایی که روی یک تخته گرانیتی بین پنجه های بزرگ مجسمه قرار دارد، داستان چگونگی نجات مجسمه از شن های زمان را نشان می دهد. شاهزاده توتموز، پسر آمنهوتپ دوم، در نزدیکی مجسمه به خواب رفته و در خواب مجسمه را می بیند که خود را هارماخت می نامد و توتموز به وی از وضعیت ناآرامی خود شکایت می‌کند. در این حین ابوالهول به شاهزاده جوان می گوید حاضر است با او معامله کند و اگر او شن و ماسه ها را از مجسمه پاک و آن را ترمیم کند حاضر است به فرعون کمک نماید.

 این که آیا واقعاً رویایی روی داده است یا خیر مشخص نیست، اما وقتی شاهزاده توتموز به مقام فرعون چهارم نائل شد، فرقه پرستش ابولهول را به مردم خود معرفی کرد. تندیس ها، نقاشی ها و نقش برجسته های این چهره در سرتاسر کشور ظاهر شد و این تندیس به نمادی از حق خواهی و قدرت خورشید تبدیل شد.

مجسمه ابولهول چیست

 ترمیم ابوالهول بزرگ

 در طول زمان ابوالهول بزرگ دوباره فراموش شد. بدن آن در اثر فرسایش روز به روز خراب تر می شد و چهره اش نیز با گذشت زمان آسیب دیده بود.

 اگرچه برخی داستان ها ادعا می کنند که نیروهای ناپلئون هنگام ورود به مصر در سال 1798 به بینی مجسمه شلیک کردند اما اسناد موجود از قرن هجدهم نشان می دهد که بینی مجسمه در آن دوران از بین رفته است. بر اساس روایتی دیگر بینی ابولهول به عمد در قرن 15 توسط یک مسلمان صوفی در اعتراض به بت پرست نابود شد. بخشی از نماد سلطنتی ابوالهول از سر و ریش آن نیز شکسته شده است که دومی اکنون در موزه انگلیس به نمایش گذاشته شده است.

ابولهول در دنیای امروز

 امروزه ابوالهول به لطف باد، رطوبت و آلودگی همچنان رو به زوال است!. تلاش‌هایی برای ترمیم این اثر ارزشمند از اواسط دهه 1900 ادامه دارد، که برخی از آنها با شکست مواجه شدند و در نهایت باعث آسیب بیشتر به ابوالهول شدند!.

 در سال 2007 مقامات مصر دریافته اند که آبهای زیر زمینی که از زیر مجسمه عبور می‌کند به دلیل ریخته شدن فاضلاب در کانال مجاور در حال افزایش است. در نهایت رطوبت از طریق سنگ آهک سازه پخش شده و باعث می شود در بعضی موارد سنگ شکسته شود. در این زمان بود که مقامات، پمپ هایی نزدیک به مجسمه ابولهول نصب کردند تا آبهای زیرزمینی را منحرف نموده و این یادگار افسانه ای را از تخریب بیشتر نجات دهند.

امتیاز 5.00از 5 (14 رای)

نظرات کاربران

محمد دارینی
در تاریخ: 13:46:18 1399/3/31

جای دیدنی و زیبایی هست اهرام مصر خیلی زیبا هستند و امیدوارم همه یک روزی بتوانند از آثار تاریخی جهان دیدن نمایند ،من خودم دوست دارم یک روز به مصر سفر کنم و از آنجا دیدن کنم ،اثار تاریخی جهان و دنیا دیدن داره واقعا و آدم احساس خوبی بهش دست میده ،امیدوارم در هیج جای دنیا آثار باستانی دیده شود و مردم بهش اهمیت بدن و جلوگیری بشه از تخریب آثار باستانی

کامنت خود را در رابطه با این مقاله بنویسید و کسب درآمد کنید.