کاخ قباد آباد و کاشی های آن در شهر قونیه ترکیه

کاخ قباد آباد و کاشی های آن در شهر قونیه ترکیه

مجموعه «کاخ قباد آباد» (kubadabad Palace) در شهر قونیه که مورخ مشهور سلجوقی ابن بی بی در سلجوق نامه به آن اشاره کرده است، تنها ساختمان کاخ سلجوقی است که امروزه می توان به آن دسترسی داشت. این یک قصر تابستانی بود که برای سلطان سلجوق علاء الدین کی قباد در ساحل دریاچه بی شهیر ساخته شد و بدرالدین سوتاش و سعد الدین کوپک معماران آن بودند. در ابتدا تصور بر این بود که این مجموعه باید در اطراف منطقه بِی شهیر باشد تا اینکه در سال 1949 زکی اورال (Zeki Oral) مدیر موزه قونیه، محل دقیق آن را محله قباد آباد تعیین کرد؛ این کشف در قباد آباد نشان می دهد که مردم سلجوقی به حمل و نقل از طریق آب اهمیت می دادند.

ویرانه های کاخ قباد آباد در شهر قونیه ترکیه

کاوش های باستان شناسی و سیستماتیک کاخ قباد آباد

هیچ ساختمانی در کاخ قباد باقی نمانده است که کتیبه ای داشته باشد تا به واسطه آن در مورد ساخت و ساز ساختمان های کاخ اطلاعاتی عاید شود. نتایجی که اکنون در مورد این کاخ در دسترس است، از شواهد مورخ مشهور سلجوقی (ابن بی بی)، سبک کاشی ها و آزمایش های دندرولوژیک (dendrochronological tests) که بر روی قطعات چوبی بازیافت شده از خرابه ها صورت گرفته، به دست آمده است.

قباد آباد که برای مدت بسیار طولانی پس از بررسی های حفاری و مته زنی زکی اورال در سال 1952 به حال خود رها شده بود، پس از حفاری های علمی سال 1965 از سال 1980 کاوش های سیستماتیک به طور مجدد بر روی آن آغاز شد. پس از جستجو و حفاری مجموعه کوچک کاخ قباد آباد، پروفسور دکتر Rüçhan Arık پژوهش ها و حفاری هایی را در عمارت بزرگ سلجوقی در مالاندا (Malanda) در مناطق داخلی قباد آباد و قلعۀ کیز (Kız Fort) که با مجموعه قصر قباد آباد مرتبط بود، انجام داد. طیّ این حفاری ها، ساختار اصلی در قلعه کیز در کاشی های نقاشی شده، حمام و ویرانه های معماری اطراف کاخ کوچک که در میان واحدهای مهمی از مجموعه کاخ باز شد. علاوه بر این، با حفاری در عمارت Malanda، طرح بخش های موجود در ساختمان ها مشخص شد. در این حفاری ها، تعداد زیادی کاشی، سرامیک، گچ، شیشه و سکه های متعلق به دوران سلجوقی یافت شد. در نزدیکی چینه ها و طبقه های اطراف کاخ سلجوقی خرابه ها و کشف های کوچک متعلق به دوران باستان تعیین شد. علاوه بر این ها، محلی که مربوط به کارها و فعالیت های صنعتی کاخ بود کشف شد.

ساختمان قصر قباد آباد و بخش های مختلف آن

مجموعه قصر بر فراز یک تپه سنگی بنا و در ساخت و ساز آن از سنگ آهک استفاده شده بود. در داخل دیوارهایی که قصر را احاطه کرده اند، یک خاکریز ماقبل تاریخ وجود دارد. مجموعه قصر شامل دو بخش است: کاخ بزرگ در شمال و کاخ کوچک در جنوب مجموعه. در جنوبی ترین بخش نیز یک مجموعه برای قایق و قایق سواری وجود داشت و عمارت های کوچکی دور تا دور آن ساخته شده بود. کاخ بزرگ با ابعاد 50 در 35 متر شامل سه بخش اصلی بود: ساختمان کاخ، حیاط و یک تراس رو به دریاچه. کاخ کوچک نیز طرح مشابهی با کاخ بزرگ داشته است. بررسی ها و کاوش هایی که در کاخ کوچک انجام شد حاکی از آن است که دیوارها ضخیم تر از دیوارهای کاخ بزرگ هستند و نسبت به آن متقارن و با قاعده ساخته شده اند؛ همچنین آثاری از وجود پله نشان می دهد که قصر کوچک دو طبقه بوده است. این منطقه به عنوان یک سایت طبیعی و باستان شناسی محافظت شده است و مطالعه بقایای کاخ امروز تحت هدایت پروفسور دکتر رضوان آریک ادامه دارد.

کاخ قباد آباد در قونیه ترکیه

کاشی های کاخ قباد آباد قونیه

این قصر علاوه بر نحوه معماری، با کاشی کاری و کاشی های منحصر به فردش معروف است. از کاشی ها برای تزئین هر بخش استفاده شده بود. بیشتر این کاشی ها ستاره ای و مربع شکل و قطر کاشی های مربعی 20 در 24 سانتی متر است. کاشی های مربعی با کاشی های صلیبی شکل مرتب و چیده می شدند تا پنل یا طرح تکمیل شود؛ دور تا دور هر طرح نیز کاشی های مستطیلی فیروزه ای رنگ با عرض 10 سانتی متر به کار گرفته می شد. نقاشی هایی از انسان، عقاب یک سر و دو سر، طاووس، اسب، الاغ، شیر و حیوانات دیگر را می توان بر روی کاشی های کاخ قباد آباد دید. این نقاشی ها نشان دهنده تأثیر سنت های آسیای مرکزی بر این منطقه است. در دست انسان هایی که در نقاشی های این کاشی ها دیده می شود، اغلب یک انار یا درخت انار و یا درخت خشخاش وجود دارد؛ این ها نماد زندگی ابدی و بهشت است که نمونه های پیشین آن در سرامیک های قرن سوم و نهم خلفای عباسی یافت و دیده شده است.

علاوه بر نفوذ قابل ملاحظه هنر عباسیان، سلجوقیان، فاطمیان و حتی ساسانیان در کاشی های قصر قباد آبد، همچنین می توان از نفوذ و تأثیر بسیار زیاد دنیای نمادین هنر شامانیستیک آسیای آسیای مرکزی سخن گفت.

کاشی های کاخ قباد آباد، قونیه، ترکیه

کاشی کاری های کاخ قباد آباد، قونیه، ترکیه

نقاشی های کاشی های کاخ قباد آباد،

موقعیت و آدرس کاخ قباد آباد

کاخ قباد آباد قونیه کجاست؟ ترکیه، شهر قونیه، منطق بی شهیر، ساحل جنوب غربی دریاچه بی شهیر، سه کیلومتری شمال شهرستان گلییکا (هویران) محله قباد آباد.

امتیاز 5.00از 5 (1 رای)
افزودن نظر جدید