روستای خوئین کجاست؟

روستای خوئین کجاست؟

یکی از جاذبه های دیدنی در استان زنجان روستای خوئین می باشد که در 60 کیلومتری شهر زنجان قرار گرفته است. قدمت این روستای تاریخی به دوران پیش از اسلام می رسد که وجود اثرهای تاریخی متعدد، باستانی بودن آن را تایید می کند. نام دیگر این روستا، "دارالمومنین" است چرا که طبق تحقیقات انجام شده، اولین حوزه‌ی علمیه در تاریخ ایران، در این نقطه تاسیس شده است. آوازه‌ی بزرگان این شهر چنان بود که سلطان محمد خدا بنده، حاکم مغول در آن زمان برای امام جماعت، یکی از عالمان این شهر را برگزید. آثار تاریخی متعددی از ادوارهای مختلف در این روستا ساخته شده اند که هر کدام ورقی از تاریخ را با خود حمل می کنند.

آثار تاریخی روستای خوئین

1- شهر زیرزمینی دژمند

شهر زیرزمینی دژمند یکی از بزرگ ترین سازه های دست کند بشر است که در عمق 40 متری زمین قرار دارد. این شهر زیرزمینی درست در منطقه ای از روستای خوئین ساخته شده که اطراف آن مغازه ها و میدانی با حوضچه ای در وسط آن قرار گرفته است. داستان کشف این غار زیرزمینی بدین شکل بوده که خانه‌ی یکی از اهالی روستا به دلیل فرسایش زیاد دچار نشست می شود و در دهانه‌ی شهر زیرزمینی فرو می رود. روستاییان با دیدن این صحنه، متوجه تعدادی دالان در اطراف می شوند و متعجب از این همه شگفتی، مسیر را ادامه می دهند و استارت کار از همین نقطه آغاز می شود. این شهر پرپیچ و خم به عنوان مکانی برای پناه گرفتن از دشمن بعثی بوده که وجود برج میل نگهبانی در فاصله‌ی کمی از این شهر، درصد این احتمال را به یقین نزدیک تر می کند.همچنین وجود امکانات مختلف و تعبیه شده، گویی به منظور زندگی طولانی مدت در این مکان بوده است. این اثر استثنایی و دست کند بسیار با دقت ساخته شده است. معماران خبره، تمامی جوانب کار را در نظر گرفته اند. اولین شگفتی آن پر و پیچ خم بودن شهر است که سازندگان آن، برای به دام افتادن دشمن از آن بهره گرفته اند.

دومین اعجاب، وجود منفذهای تهویه هوا در سقف این غار است که خود نشانی از هوشمندانه بودن سبک ساخت بنا می باشد. علاوه بر آن در بعضی نقاط به منظور روشن نمودن مسیر راه، شکاف هایی در دل دیوار کنده شده است. راه های ورودی متعدد و مرموز در جای جای شهر تعبیه شده است که ارتباط را با خارج از شهر زیرزمینی برقرار می کرده است. هم اکنون تنها دو ورودی برای بازدید گردشگران بازگشایی شده است که یکی از آن ها مشرف به دره ای سرسبز و دیگری به مرکز روستا ارتباط دارد و بقیه مسدود هستند. نقل است که راهی پنهانی از این غار به صورت تونل به روستای قمچقای کردستان وجود دارد. اگر بخواهیم تمامی قسمت های قابل دسترس در این شهر را ببینیم، در بعضی از قسمت ها باید ایستاده و در بعضی بخش ها به صورت سینه خیز حرکت کنیم. اتاقک ها، طاقچه های متعدد، تنور، اسطبل، طویله و راه پله ها تنها بخشی از کشفیات به دست آمده در این مسیر 4 کیلومتری می باشند و هنوز زوایای پنهان زیادی در این غار پر رمز و راز وجود دارد که نیاز به اکتشاف دارد. خوش بختانه کل مسیر مجهز به روشنایی شده استلبته ناگفته نماند که گردشگران با  تور زنجان از این بنای تاریخی بازدید زیادی میکنند.

روستای خویین

روستای خویین

2- میل باستانی کنبز

به دلیل بازدید زیاد این از این بنا یکی از جاهای دیدنی زنجان به شمار می رود. این بنا متعلق به قرن ششم است که کاربری دیده بانی داشته است. با توجه به روایات تاریخی 4 عدد از این نمونه میل ها در 4 سمت روستا احداث شده بود که متاسفانه سه تای دیگر تخریب شده اند و تنها همین نمونه باقی مانده است. ارتفاع این بنا 10 متر می باشد که با توجه به ساخت آن در ارتفاعات روستای خوئین، می توان تا ده ها کیلومتری پیرامون روستا را رصد کرد. علاوه بر آن این میل کاربری، راهنما برای مسافرین راه را هم داشته است. جنس این اثر باستانی از سنگ، ساروج و خاک است که از دو بخش بدنه و گنبد تشکیل شده است. در اطراف این میل باستانی، گورستانی با وسعت هر چه تمام وجود دارد که تا چشم کار می کند در زیر پای خود، سنگ قبری تاریخی مشاهده می شود. هر چند بسیاری از آن ها تخریب یا سربه نیست شده اند اما تعداد زیاد آن را نمی توان پنهان کرد.

3- مساجد تاریخی

در روزگارانی روستای خوئین مجهز به 8 مسجد بوده  که اولین و قدیمی ترین آن با نام "ارگی دره" هنوز هم پابرجاست. این مسجد مشرف دارای چشمه ای پر آب و زیبا می باشد. کتیبه هایی در سر در ورودی مسجد وجود دارد که نشان از باستانی بودن آن دارد. مساجد تاریخی دیگر هم در این روستا وجود دارد که در سال های  بعد از مسجد ارگی دره ساخته شده اند. از جمله: مسجد میر باقری به عنوان مسجد جامع فعال و دارای منبری تاریخی است. مسجد لیج، مسجد جوانمردی ها، مسجد خواجه خنک، در پائین محله جنوب آسیاب دره مسجد سنگبر در محله  پلنگ دره، مسجد ملابابا در محله پائین روستا، مسجد حاجی در محله بالا روستا می باشد.

4- حمام ملا بابا

این حمام تاریخی مربوط به دوره‌‌ی قاجار و توسط فردی به نام حاج ابراهیم ملا بابا ساخته شده است که موفق به کسب شماره ملی در آثار تاریخی و باستانی کشور شده است. حمام دیگری با همین نام در نیشابور قرار دارد که از لحاظ غرابت با این بنا، در حال بررسی است. متاسفانه این حمام به جز گرفتن شماره ملی، کاری برای آن انجام داده نشده است و درون آن خروارها آشغال قرار گرفته است. دلیل آن هم تعدد وراث حمام و مسئله واگذاری آن به سازمان میراث فرهنگی می باشد.

روستای خویین

5- بازار تاریخی خوئین

این بازار در مجموع، 200 مغازه را شامل می شود. در قدیم از این مرکز به عنوان مبادله‌ی کالا بین شهرهای قزوین، تبریز به زنجان استفاده می کردند. راسته های مختلفی از جمله‌: در این بازار وجود دارد راسته‌ی مسگرها، راسته‌ی زرگرها، راسته‌ی رنگرزها، راسته‌ی نجارها، راسته‌ی آهنگران، در این بازار وجود دارد، این بازار هم اکنون به عنوان یکی از مراکز خرید زنجان جزِء پر رفت و آمد ترین مکان ها در روستای خوئین می باشد.

6- آسیاب های خوئین

از بین 11 آسیاب تاریخی در روستای خوئین، تنها 7 آسیاب بجا مانده است. از لحاظ مکانی، این آسیاب ها از قسمت شمال روستا با نام کلبر شروع شده و در دره سرخه رزان به اتمام می رسد. دیدن هنر دست ایرانی را می توان در سنگ تراشه ها و سنگ های آسیاب دید و به آن افتخار کرد. هم اکنون هیچ کدام از آسیاب ها فعال نمی باشند اما خبرهایی از سوی مسئولین برای به کار انداختن یکی از آسیاب ها به گوش می خورد که می تواند نقش مهمی را در رونق گردشگری این روستا داشته باشد. در کنار این آسیاب ها، غسالخانه ای عجیب قرار دارد که برای شست وشوی میت ها از آب گرم استفاده می شده است.

روستای خویین

7- بقایای آتشکده

بقایای چندین آتشکده که تقریبا می توان گفت تخریب شده اند، در جای جای روستا وجود دارند که می تواند باستانی بودن روستا را هر چه تمام تر نشان داد. از آثار تاریخی این روستا که بگذریم، این منطقه دارای مردمانی خونگرم است که میراثی معنوی با نام گویش "خوئین دیلی" را با خود حمل می کنند. این زبان برگرفته از چند گویش ترکی، کردی، بلوچ و لری است که تنها افراد مسن روستا به آن تسلط کامل دارند. اگر پای صحبت یکی از اهالی روستا بنشینی، اگرچه متوجه معانی حرف های وی نمی شوی ولی دوست داری ساعت ها به حرف زدن آن گوش کنی و لذت ببری. علاوه بر آن این منطقه دارای دره های سرسبز و بکر و چشمه های متعددی است که هر بیننده را جذب شگفتی های خود می کند. باغات انگور و گردو و بادام در اطراف روستا بسیار به چشم می خورد. با توجه به این که این منطقه به عنوان یکی از روستاهای نمونه کشوری به ثبت رسیده است، اما نیاز به رسیدگی های بیشتری در توسعه جذب توریست دارد که امیدواریم مسئولین امر با پیگیری ها، تلاش بیشتری در تبدیل این روستا به عنوان یکی از جاهای دیدنی زنجان کنند.

مسیر دسترسی به روستای خوئین

  • این روستا در 60 کیلومتری شهر زنجان  قرار دارد.
  • مسیر دیگر در 8 کیلومتری شهر حلب است که به ورودی روستای خوئین می رسیم.

امتیاز 5.00از 5 (2 رای)
ثبت نام کنید ، نظر بدهید کسب درآمد کنید.